Beeldvorming

 

“Schrijf echt zoals het is, oké? Ik bedoel, maak het niet te mooi...”

Dit berichtje krijg ik binnen onder het schrijven van een artikel voor de Wereldwijven. Het gaat, zoals meestal, over Venezuela. Het klinkt als een oproep om eerlijk te schrijven. Maar naar wiens waarheid en wat wordt bedoeld met: maak het niet mooier?

De weinige beelden over Venezuela die het Nederlandse nieuws halen zijn vreselijk. Daar valt niets moois van te maken. Neem bijvoorbeeld de voorpagina van het blad Time. 'Venezuela is dying'. Die foto komt binnen. Het land — de mensen — lijden onder het wanbeleid van de regering van Maduro. Daar kan en wil ik niet omheen.

venzuela0822_int.jpg

Houdt ‘het niet mooier maken’ in dat ik hoofdzakelijk zou moeten schrijven over honger, corruptie, geweld, misdaad, geschonden mensenrechten enzovoort?

Kiezen waarover en hoe.

Zet ik de lezers op een verkeerd spoor, door ook iets anders te laten zien? Is het beter om te zwijgen over uitgebreide lunches in stampvolle restaurants, of over de noodzaak om te reserveren bij bekende beauty-salons of Caribische resorts? Dát is er toch ook. Voor een beperkt groepje weliswaar, maar toch.

Over perspectief en beeldvorming.

Het is niet zo moeilijk mee te voelen met de goedlachse Juan. Hij zit dagelijks in een donker en vies hokje in de kelder van onze parkeergarage. Hier hebben ze een naam voor zo'n kamertje: maletero (letterlijk vertaald: kofferbak). De magere Latino is een manusje van alles. Wachten is zijn voornaamste bezigheid, op een opdracht van een van de bewoners uit de luxeappartementen. Daarvoor betaalt men hem een paar centen of krijgt hij iets te eten. Zijn gezin woont ver weg, heen en weer reizen is kostbaar, tijdrovend en soms niet eens mogelijk.

Wat je ziet is niet altijd wat je denkt zoals het is.

Waarschijnlijk kost het je meer moeite om compassie te hebben met de eigenaar van 3 appartementencomplexen. Een man in pak, die zich rond laat rijden in zijn gepantserde auto door mannen als Juan. Ruim de helft van de huurders is verhuisd naar het buitenland. Zijn spaargeld is door de hyperinflatie bijna niets meer waard en zijn vastgoed verkopen is voorlopig geen optie. Het teveel aan personeel mag volgens lokale wetten niet zomaar ontslagen worden. Dus moet hij hun lonen betalen, zelfs als er geen werk te doen valt. Dat hij slapeloze nachten heeft, kun je nooit aan hem zien als je hem met vrienden in de een van de betere restaurants aantreft. Ja er is hier klassenverschil, ook wat zorgen betreft.

“Bepaalt de schrijver hoe een verhaal bij een lezer binnenkomt?”

Lilliane Ploumen, lid van de Tweede Kamerfractie voor de PvdA, had niet kunnen bedenken wat voor een invloed haar woorden op mij hadden. In een interview voor Flow Magazine (juni 2018) zei ze het volgende: "Over armoede moet je nooit romantisch doen. Het stinkt, mensen zijn ongezond en ongelukkig, er is enorm veel geweld. Zij is niet van de stroming die zegt: 'Ja maar die mensen zijn met heel weinig gelukkig' want volgens haar is dat niet zo."

Klopt het eigenlijk wel?

Zij hoeft mij niet te overtuigen dat armoede ongelukkig maakt, toch worstel ik met die uitspraak. Het brengt me aan het twijfelen. Juan liet mij familiefoto's zien van het verjaardagsfeestje van zijn jongste zoon. Hij straalde: "Het was muy bonito met familie en vrienden, we hebben gedanst en plezier gemaakt".

"Ik zie nergens taart op die foto's" zei ik zonder nadenken. "Natuurlijk hadden we taart", zei Juan: "No mucho, pero no es importante".

Schrijven zoals het echt is, lijkt mij onmogelijk. Want als ik schrijf dat Juan altijd opgewekt is en ondanks zijn armoede niet ongelukkig is, geloof je dat dan?

“Schrijf echt zoals het is, oké? Ik bedoel, maak het niet te mooi...” Waarom blijft die opmerking zo hangen en kan ik dit blog niet goed afsluiten? Misschien omdat dit land zo diep in de shit zit, en ik niet geloof dat het de mensen om mij heen helpt om dat ook nog eens van alle kanten te benadrukken.

.